{"id":1233,"date":"2025-05-12T11:15:02","date_gmt":"2025-05-12T15:15:02","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2025\/05\/12\/quebec-patrzy-na-alberte-dwa-separatyzmy-jedna-frustracja\/"},"modified":"2025-05-12T11:15:02","modified_gmt":"2025-05-12T15:15:02","slug":"quebec-patrzy-na-alberte-dwa-separatyzmy-jedna-frustracja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/winnipeg.bejsment.com\/index.php\/2025\/05\/12\/quebec-patrzy-na-alberte-dwa-separatyzmy-jedna-frustracja\/","title":{"rendered":"Quebec patrzy na Albert\u0119. Dwa separatyzmy, jedna frustracja"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/p>\n

Premierzy Alberty i Quebecu Danielle Smith i Fran\u00e7ois Legault<\/p>\n<\/div>\n

Quebec ma kultur\u0119, j\u0119zyk i histori\u0119. Alberta \u2013 frustracj\u0119 i rop\u0119. Czy ich ruchy niepodleg\u0142o\u015bciowe maj\u0105 cokolwiek wsp\u00f3lnego?<\/strong><\/p>\n

Podczas gdy Alberta coraz g\u0142o\u015bniej m\u00f3wi o referendum w sprawie niepodleg\u0142o\u015bci, ruchy suwerenno\u015bciowe w Quebecu spogl\u0105daj\u0105 na Zach\u00f3d z mieszank\u0105 nadziei, ciekawo\u015bci i sceptycyzmu.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy widz\u0105 w albertia\u0144skim separatyzmie szans\u0119 na nowe otwarcie dla os\u0142abionego ruchu niepodleg\u0142o\u015bciowego w Quebecu, kt\u00f3ry po ostatnich wyborach federalnych, zako\u0144czonych sukcesem Libera\u0142\u00f3w, zosta\u0142 zepchni\u0119ty na boczny tor. Inni \u2013 jak Marie-Anne Alepin, szefowa Soci\u00e9t\u00e9 St-Jean-Baptiste de Montr\u00e9al \u2013 nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci: Alberta i Quebec nie maj\u0105 ze sob\u0105 nic wsp\u00f3lnego.<\/p>\n

\u2013 My mamy nar\u00f3d, j\u0119zyk, kultur\u0119, histori\u0119. Oni chc\u0105 przysz\u0142o\u015bci opartej na ropie. Nie mamy wsp\u00f3lnych cel\u00f3w \u2013 stwierdzi\u0142a stanowczo.<\/p>\n

Premier Alberty Danielle Smith z\u0142o\u017cy\u0142a projekt ustawy, kt\u00f3ry obni\u017ca pr\u00f3g niezb\u0119dny do przeprowadzenia obywatelskiego referendum. Cho\u0107 zarzeka si\u0119, \u017ce nie popiera secesji, zadeklarowa\u0142a, \u017ce je\u015bli petycja spe\u0142ni wymogi, g\u0142osowanie odb\u0119dzie si\u0119 w przysz\u0142ym roku \u2013 a ona uszanuje wynik.<\/p>\n

Nadzieja na impuls<\/strong><\/h3>\n

Paul St-Pierre Plamondon, lider Parti Qu\u00e9b\u00e9cois, przyklasn\u0105\u0142 inicjatywie Smith, widz\u0105c w niej przyk\u0142ad walki o samostanowienie wobec \u201enadu\u017cy\u0107 federalnej w\u0142adzy\u201d. Fr\u00e9d\u00e9ric Lapointe z Mouvement national des Qu\u00e9b\u00e9coises et Qu\u00e9b\u00e9cois uwa\u017ca, \u017ce sama debata w Albercie mo\u017ce pom\u00f3c znormalizowa\u0107 temat niepodleg\u0142o\u015bci poza Quebeciem.<\/p>\n

\u2013 To mo\u017ce by\u0107 sygna\u0142 ostrzegawczy dla reszty kraju. A wtedy ludzie zaczn\u0105 traktowa\u0107 t\u0119 ide\u0119 powa\u017cnie \u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n

Jego zdaniem konserwatywny charakter ruchu w Albercie mo\u017ce paradoksalnie zwi\u0119kszy\u0107 atrakcyjno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bci w Quebecu, gdzie suwerenno\u015b\u0107 tradycyjnie mia\u0142a lewicowy charakter.<\/p>\n

R\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a frustracji<\/strong><\/h3>\n

Niekt\u00f3rzy jednak nie maj\u0105 z\u0142udze\u0144 \u2013 separatyzm w Albercie to nie to samo co suwerenno\u015b\u0107 Quebecu. Louise Harel, by\u0142a tymczasowa liderka PQ, przyzna\u0142a, \u017ce ruch w Albercie mo\u017ce pobudzi\u0107 nastroje w jej prowincji, ale nie z powodu jakiegokolwiek sojuszu.<\/p>\n

\u2013 Gdyby Ottawa zgodzi\u0142a si\u0119 na ruroci\u0105g przez Quebec, reakcj\u0105 m\u00f3g\u0142by by\u0107 odwetowy plebiscyt \u2013 powiedzia\u0142a. Jednocze\u015bnie podkre\u015bli\u0142a, \u017ce nie poprze ruchu niepodleg\u0142o\u015bciowego Alberty, bo jego celem jest przede wszystkim ochrona sektora naftowo-gazowego kosztem \u015brodowiska.<\/p>\n

Podobnie wypowiada si\u0119 lider Bloku Quebecu Yves-Fran\u00e7ois Blanchet:<\/p>\n

\u2013 Zanim kto\u015b uzna si\u0119 za nar\u00f3d, musi mie\u0107 kultur\u0119. Nie jestem pewien, czy ropa i gaz mog\u0105 si\u0119 do niej zalicza\u0107 \u2013 stwierdzi\u0142 z przek\u0105sem.<\/p>\n

Michael Wagner, zwolennik niepodleg\u0142o\u015bci Alberty, przyznaje, \u017ce to gorzka, ale trafna uwaga.<\/p>\n

\u2013 Alberta nie jest narodem. I w\u0142a\u015bnie dlatego nasz ruch jest s\u0142abszy. Nawet ci, kt\u00f3rzy popieraj\u0105 separacj\u0119, cz\u0119sto jej nie chc\u0105 \u2013 powiedzia\u0142, wspominaj\u0105c spotkanie separatyst\u00f3w sprzed kilku lat, kt\u00f3re rozpocz\u0119to\u2026 od \u015bpiewania kanadyjskiego hymnu. \u2013 W Quebecu by tego nie zrobili \u2013 doda\u0142.<\/p>\n

Wagner uwa\u017ca, \u017ce premier Mark Carney ma szans\u0119 roz\u0142adowa\u0107 napi\u0119cia, \u0142agodz\u0105c polityk\u0119 klimatyczn\u0105 liberalnego rz\u0105du. \u2013 To by\u0142by pierwszy wyb\u00f3r dla wi\u0119kszo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w Alberty. Nawet kosztem idei niepodleg\u0142o\u015bci \u2013 m\u00f3wi.<\/p>\n

Quebec potrzebuje impulsu<\/strong><\/h3>\n

Cho\u0107 dzi\u015b niewiele wskazuje na realny sojusz separatyst\u00f3w z Zachodu i Wschodu, sporadyczne kontakty mia\u0142y miejsce. W 2020 r. by\u0142y pose\u0142 Bloc i cz\u0142onek PQ, Daniel Turp, wyst\u0105pi\u0142 w Calgary na konferencji po\u015bwi\u0119conej autonomii Alberty.<\/p>\n

Dzi\u015b uwa\u017ca, \u017ce referendum w tej prowincji mog\u0142oby pom\u00f3c Quebecowi.<\/p>\n

\u2013 Sama \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce inna prowincja chce i\u015b\u0107 drog\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci, mo\u017ce o\u015bmieli\u0107 tych, kt\u00f3rzy si\u0119 wahali \u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n

Parti Qu\u00e9b\u00e9cois obiecuje przeprowadzi\u0107 trzecie referendum do 2030 roku, je\u015bli wygra przysz\u0142oroczne wybory. Poparcie dla suwerenno\u015bci w Quebecu od lat utrzymuje si\u0119 na poziomie ok. 35 proc. Tymczasem najnowszy sonda\u017c Angus Reid wskazuje, \u017ce w Albercie ide\u0119 od\u0142\u0105czenia popiera 36 proc. mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Marie-Anne Alepin pozostaje sceptyczna:<\/p>\n

\u2013 Alberta nie chce odej\u015b\u0107 z Kanady. Chce wi\u0119kszego znaczenia. My chcemy wyj\u015b\u0107 \u2013 podkre\u015bli\u0142a.<\/p>\n

G\u0142os zabieraj\u0105 tak\u017ce Pierwsze Narody, kt\u00f3re przypominaj\u0105, \u017ce Alberta nie ma prawa jednostronnie wypowiada\u0107 traktat\u00f3w zawartych z rz\u0105dem federalnym. W 1995 r., podczas referendum w Quebecu, Kri i Inuici sami zorganizowali w\u0142asne g\u0142osowania, w kt\u00f3rych przyt\u0142aczaj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 opowiedzia\u0142a si\u0119 przeciwko niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Jedna rzecz jednak \u0142\u0105czy Quebec i Albert\u0119 \u2013 brak politycznego przyw\u00f3dcy, kt\u00f3ry potrafi\u0142by nada\u0107 ruchowi niepodleg\u0142o\u015bciowemu nowy impet.<\/p>\n

\u2013 W Quebecu by\u0142 Ren\u00e9 L\u00e9vesque. Tego u nas brakuje \u2013 m\u00f3wi Wagner. \u2013 Gdyby pojawi\u0142 si\u0119 taki lider, wiele mog\u0142oby si\u0119 zmieni\u0107.<\/p>\n

Na podst. Canadian Press<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Premierzy Alberty i Quebecu Danielle Smith i Fran\u00e7ois Legault Quebec ma kultur\u0119, j\u0119zyk i histori\u0119. Alberta \u2013 frustracj\u0119 i rop\u0119. Czy ich ruchy niepodleg\u0142o\u015bciowe maj\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1234,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,18],"tags":[],"class_list":["post-1233","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kanada","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/winnipeg.bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/winnipeg.bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/winnipeg.bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/winnipeg.bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/winnipeg.bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1233"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/winnipeg.bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1233\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/winnipeg.bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/winnipeg.bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/winnipeg.bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/winnipeg.bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}